โครงการ “ความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ: ความรู้พื้นฐานอีโค่ปริ้น (Eco-Print)” ณ โรงเรียนเชียงใหม่มัธยม จังหวัดเชียงใหม่

ระหว่างวันที่ 5–6 กันยายน 2569 ที่ผ่านมา มูลนิธิสร้างสรรค์อนาคตเยาวชนได้จัดโครงการ “ความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ: ความรู้พื้นฐานอีโค่ปริ้น (Eco-Print)” ภายใต้โปรแกรม Economic Justice Program / โปรแกรมความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ ณ โรงเรียนเชียงใหม่มัธยม จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 70 คน เข้าร่วมกิจกรรม

โครงการนี้ มุ่งสร้างความรู้และความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับ “ความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ (Economic Justice)” ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมและการลงมือปฏิบัติจริง โดยใช้การทำ Eco-Print เป็นเครื่องมือเชื่อมโยงประเด็นด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่าและการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์

บทเรียนสำคัญจากการดำเนินโครงการครั้งนี้ คือ แนวคิดเรื่อง “ความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ” ซึ่งเป็นเรื่องใหม่และค่อนข้างเป็นนามธรรมสำหรับนักเรียน สามารถทำให้เข้าใจได้ง่ายและเป็นรูปธรรมมากขึ้น เมื่อเชื่อมโยงกับประสบการณ์และสิ่งที่นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง

กระบวนการ Eco-Print เปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้วงจรของการสร้างผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ต้นทาง คือ แนวคิดเรื่องความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ การเลือกใช้วัสดุธรรมชาติจากชุมชนและสิ่งแวดล้อมรอบตัว ขั้นตอนการเตรียมผ้า การออกแบบลวดลาย การจัดวางใบไม้และวัสดุธรรมชาติ การม้วนและนึ่งชิ้นงาน ตลอดจนการเปิดผลงานและร่วมกันพิจารณาว่า ผลิตภัณฑ์หนึ่งชิ้นประกอบด้วยต้นทุนและคุณค่าในด้านใดบ้าง

การใช้ Eco-Print เป็นฐานการเรียนรู้ช่วยให้นักเรียนมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างทรัพยากรธรรมชาติกับการสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจ และวัสดุที่อยู่รอบตัว เช่น ใบไม้ ดอกไม้ และพืชในท้องถิ่น สามารถนำมาสร้างสรรค์และพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้นได้ เมื่อผสมผสานกับความรู้ ทักษะ และความคิดสร้างสรรค์ เพื่อสร้างรายได้ ซึ่งสามารถดำเนินควบคู่ไปกับความรับผิดชอบต่อสังคม ชุมชน และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการให้ความสำคัญกับผู้ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการผลิต คุณค่าของแรงงานและผลตอบแทนที่เหมาะสม ขณะเดียวกันก็คำนึงถึงผู้บริโภค ชุมชน และทรัพยากรธรรมชาติที่นำมาใช้

และในส่วนของผลิตภัณฑ์เอง นักเรียนก็ได้เรียนรู้ว่า นี่สามารถเป็นเครื่องมือในการบอกเล่าเรื่องราว สะท้อนอัตลักษณ์ วิถีชีวิต และตัวตนในฐานะชนเผ่าพื้นเมือง ซึ่งช่วยสร้างเอกลักษณ์และคุณค่าเฉพาะให้กับผลิตภัณฑ์ และเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ

ที่สำคัญ ความรู้และทักษะที่นักเรียนได้รับจากโครงการนี้สามารถนำไปประยุกต์และต่อยอดเป็นแนวทางในการสร้างผลิตภัณฑ์และสร้างรายได้ให้แก่ตนเอง กลุ่มนักเรียน โรงเรียน หรือชุมชนในอนาคต

ท้ายนี้ มูลนิธิสร้างสรรค์อนาคตเยาวชนขอขอบคุณผู้บริหารโรงเรียนเชียงใหม่มัธยม โดยเฉพาะ ผอ.สำราญ พึ่งนา ครูผู้ประสานงาน ครูสมศรี หล้าบุดดา ตลอดจนนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ทุกคนที่เข้าร่วมและมีส่วนร่วมในกิจกรรมครั้งนี้เป็นอย่างดี ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้การดำเนินโครงการบรรลุเป้าหมายและเกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันอย่างมีความหมาย

และขอขอบคุณแหล่งทุน Partners Asia ผู้สนับสนุนโปรแกรม economic justice

ขอบคุณค่ะ