Collective Care and Wellness: จุดเริ่มต้นของ Chiang Mai Frontrunners และ The Village Trail

Collective Care and Wellness: จุดเริ่มต้นของ Chiang Mai Frontrunners และ The Village Trail

มูลนิธิสร้างสรรค์อนาคตเยาวชน เป็นองค์กรพัฒนาเอกชนที่ดำเนินงานเพื่อส่งเสริมสิทธิมนุษยชนและความเป็นธรรมในหลากหลายมิติ ทั้งความเป็นธรรมทางเพศ ความเป็นธรรมทางสังคม ความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ ความเป็นธรรมด้านสิ่งแวดล้อม และการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยมุ่งสนับสนุนผู้หญิง เด็ก และบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศให้สามารถเข้าถึงสิทธิ โอกาส และทรัพยากรที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรี

การดำเนินงานของมูลนิธิประกอบด้วย 4 โปรแกรมหลัก ได้แก่ (1) โปรแกรมการศึกษาด้านสิทธิมนุษยชน เฟมินิสต์ และสิทธิทางดิจิทัล (2) โปรแกรมวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมโดยใช้แนวคิดเฟมินิสต์ เพื่อส่งเสริมความเป็นธรรมด้านสิ่งแวดล้อม การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสิทธิในที่ดิน (3) โปรแกรมความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ และ (4) โปรแกรมความเป็นธรรมทางเพศและความเป็นธรรมทางสังคม

แม้แต่ละโปรแกรมจะมีเป้าหมายและวิธีการทำงานที่แตกต่างกัน แต่มูลนิธิให้ความสำคัญกับ Collective Care and Wellness (การดูแลร่วมกันและสุขภาวะ) ในฐานะประเด็นบูรณาการ (Cross-cutting Theme) ของทุกโปรแกรม เพราะเชื่อว่าการขับเคลื่อนงานด้านสิทธิมนุษยชนและความเป็นธรรมจะไม่สามารถดำเนินไปอย่างยั่งยืน หากผู้ปฏิบัติงาน นักปกป้องสิทธิมนุษยชน ผู้นำชุมชน และประชาชนผู้เป็นเจ้าของการเปลี่ยนแปลง ยังคงเผชิญกับความเหนื่อยล้าสะสม ความเครียด ความรุนแรง ความไม่มั่นคง และภาระงานดูแลที่ไม่เป็นธรรม

มูลนิธิจึงส่งเสริมวัฒนธรรมการดูแล (Culture of Care) ที่ให้ความสำคัญกับการดูแลตนเอง (Self-care) การดูแลร่วมกัน (Collective Care) โดยมองว่าการดูแลไม่ใช่หน้าที่ของปัจเจกบุคคลเพียงลำพัง แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของครอบครัว ชุมชน องค์กร และสังคม การสร้างระบบการดูแลร่วมกันที่เข้มแข็งจึงเป็นทั้งกลไกในการส่งเสริมสุขภาวะ และเป็นกลยุทธ์สำคัญในการเสริมสร้างพลัง (Empowerment) ความยืดหยุ่นในการรับมือกับวิกฤต (Resilience) และความยั่งยืนของการเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิมนุษยชน

จากแนวคิดดังกล่าว มูลนิธิได้ริเริ่มก่อตั้ง Chiangmai FrontRunners ซึ่งเป็นสมาชิกของเครือข่าย International FrontRunners เครือข่ายนักวิ่งและนักเดินผู้มีความหลากหลายทางเพศและผู้สนับสนุน ที่มีคลับสมาชิกมากกว่า 500 คลับทั่วโลก สำหรับพวกเรา Chiang Mai FrontRunners ไม่ใช่เพียงคลับนักวิ่ง แต่เป็นพื้นที่แห่งการดูแลร่วมกันของนักวิ่งเทรลเฟมินิสต์ที่เป็นผู้หญิงชนเผ่าพื้นเมือง ที่มีความหลากหลายทางเพศ (LBQT+) และผู้สนับสนุน ที่ใช้การวิ่งเทรลเป็นเครื่องมือในการสร้างสุขภาวะ ความเข้มแข็ง การร่วมกันดูและและสุขภาวะ ตลอดการเคลื่อนไหวเพื่อความเป็นธรรมในพื้นที่กีฬาต่อบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ โดยเฉพาะที่เป็นชนเผ่าพื้นเมือง

พวกเราซ้อมวิ่งร่วมกันอย่างสม่ำเสมอ เดินทางไปร่วมการแข่งขันวิ่งเทรลทั้งในระดับชุมชน ระดับประเทศ และระดับนานาชาติ พร้อมทั้งสร้างพื้นที่แห่งการเรียนรู้ การแลกเปลี่ยน และการดูแลซึ่งกันและกันตลอดเส้นทางการวิ่ง

จากประสบการณ์ดังกล่าว จึงเกิดเป็น The Village Trail งานวิ่งเทรลที่จัดขึ้น โดยและเพื่อผู้หญิง เด็ก และบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศที่เป็นชนเผ่าพื้นเมือง เพื่อให้การวิ่งเป็นพื้นที่ของการสร้างพลัง การเฉลิมฉลองความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์และความหลากหลายทางเพศ การปกป้องสิทธิในที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ การสร้างรายได้ให้กับชุมชน และการเชื่อมโยงผู้คนผ่านการดูแลร่วมกัน

The Village Trail จัดขึ้นต่อเนื่องมาเป็นเวลา 3 ปี ในชุมชนชนเผ่าพื้นเมือง โดยในแต่ละปีมีผู้หญิง เด็ก บุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ และผู้สนับสนุนเข้าร่วมมากกว่า 200 คน สะท้อนให้เห็นว่าการวิ่งสามารถเป็นพื้นที่ปลอดภัยที่เชื่อมโยงทั้งสิทธิมนุษยชน สิทธิชนเผ่าพื้นเมือง สิทธิ LGBTIQAN+ ความเป็นธรรมทางเพศและความเป็นธรรมทางสังคม การเคลื่อนไหวทางสังคม และการดูแลสุขภาวะเข้าด้วยกันได้อย่างเป็นรูปธรรม

ควบคู่กับการจัดงาน พวกเรายังได้ร่วมกันพัฒนาและรณรงค์ The Village Trail Guiding Principles เพื่อเป็นหลักการสำหรับการจัดงานวิ่งที่เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ส่งเสริมความเป็นธรรม และสร้างพื้นที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน โดยประกอบด้วยหลักการ 10 ประการ ได้แก่

1. จัดขึ้นโดยและเพื่อผู้หญิง เด็ก และผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTIQAN+)

2. การมีส่วนร่วมที่นำโดยชุมชน (Community-led Participation)

3. เคารพหลักการ FPIC และสิทธิในการกำหนดอนาคตของชนเผ่าพื้นเมืองด้วยตนเอง (Indigenous Self-determination)

4. การคุ้มครองที่ดิน ป่า และแม่น้ำของชนเผ่าพื้นเมือง

5. ส่งเสริมความเป็นธรรมด้านสิ่งแวดล้อมและความเป็นธรรมในการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

6. ส่งเสริมความเป็นธรรมทางเพศและความเป็นธรรมทางสังคม

7. ส่งเสริมความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ

8. ส่งเสริมการดูแลซึ่งกันและกันและการสร้างพื้นที่ที่ปลอดภัย

9. การส่งเสริมสุขภาวะแบบองค์รวม ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ

10. ไม่ยอมรับการคุกคามหรือการล่วงละเมิดทางเพศทุกรูปแบบ สำหรับพวกเรา การวิ่งไม่ใช่เพียงการเดินทางไปสู่เส้นชัย แต่เป็นการเดินทางร่วมกันเพื่อสร้างชุมชนที่ทุกคนรู้สึกเป็นเจ้าของ ได้รับการดูแล และสามารถใช้ชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรี

แล้วมาวิ่งกับพวกเรานะคะ